Önde gelen entelektüeller arasında yer alan Daron Acemoğlu’ nun, HBR/Türkiye’de kapsamlı söyleşisi yayımlandı.Söyleşisinde ünlü ekonomist gerçek bir beceri açığından söz ediyordu.Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki bilgi açıklarının önelikle düşünülüğünün altını çizen Acemoğlu, “ Sosyal beceri eksikliği ciddi bir sorundur” diyordu. Sosyal beceri açığının neden ciddi sorun olduğunu şöyle açıklıyordu: “Sosyal becerilerin nüfusa dağılımı, diğerlerine nazaran daha eşitsiz.İşverenlerin sosyal beceri taleplerinin her geçen gün arttığına dair kanıtlar mevcut”.
Nedir sosyal beceriler? Acemoğlu’na göre, sosyal beceriler, çalışanlarla, müşterilerle, tedarikçilerle ilişkiye girebilme, takım olarak çalışabilme ve değişen koşullara uyum gösterebilmedir.
Sosyal becerileri daha iyi kavrayabilmek için HBR/T’nin Temmuz 2022’de yayınladığı Rafaella Sadun, Joseph Fuller, Stepen Hansen ve PJ Neal’ın ortak makalesi “En Önemli C Seviye Becerileri” makalesine başvurdum: Sosyal beceriler şöyle tanımlanıyor: “Aralarındaki yüksek düzeydeki özfarkandalık, güçlü dinleme ve iletişim becerileri, farklı tiplerdeki grup ve insanlarla çalışabilme yetisi ve psikologların ‘zihin teorisi’(theory of mind) adını verdikleri başkalarının ne düşünüp nasıl hissettiklerini anlayabilme kapasitesinin yer aldığı bir dizi spesifik beceri…”
Teknoloji, özellikle de yapay zeka uygulamaları, teknolojinin yeni yüzüyle insanlığı yüzleştiriyor: Teknoloji insanların performansını artırdığı gibi, özelikle rutin işlerden başlayarak onun yerini almaya da aday..Teknoloji iş süreçlerini değiştirdiği gibi, iş içinde yer alan insan gücü profilini de değiştiriyor.
İster geleneksel beceriler üzerinde düşünelim, isterse bağlatıların artışının yarattığı iletişim-etkileşim bağlamında sorunu ele alalım, sosyal becerileri geliştirmeksizin iyi bir kariyer, yüksek bir refaha erişmemiz imkansız gözüküyor.
Cumhuriyet Gazetesi’nin Bilim ve Teknoloji ekinin çıktığı günden, Herkese Bilim Teknoloji günlerine bu popüler bilim yayının sadık bir okuyucusuyum. Derginin 13 Ekim 2022 günü yayınlanan “Yapay insan böbreği yolunda büyük adım” haberinden “öğrenme süreci” konusunda sonuçlar çıkardım: Önce böbreğin yapıtaşları ele alınıyor: “Metanefrik mezenşim” üretiliyor. Ardından da böbreklerin ikinci yapıtaşı olan “ureter tomurcuğu” üretimi için verimli yöntem geliştiriyor. Böbrek yapıtaşlarıyla ilgili bilgi, onları üretebilir hale gelince; bu iki yapı taşının “iletişim ve etkileşimini” anlamak ve kavramak ikinci adımı oluşturuyor. Ücüncü adım, böbreklerin işlevlerini anlama…Bu işlevlerin hangi koşullarda aksadığını, hastalandığını teşhis etme…Dördüncü son aşama, yapıtaşları, yaptaşıları arasındaki iletişim ve etkileşim, iletişim ve etkileşimin sonuçlarını yansıtan işlevler, işlevleri aksatan etkenleri dikkate alarak düzeltmeler, tedaviler yapma; kendini yeniden üreterek sağlıklı yaşam güven altına alma yolunda ilerleniyor.
İş yaşamında da durum farklı değil… İşinizin yapıtaşlarını net olarak biliyor; aralarındaki iletişim ve etkileşimi izliyor ve gözlüyorsanız, etkileşimin yarattığı süreçlere hakim oluyor; sorgulayarak sapmaları belirleyebiliyor ve sapmaları düzelterek kendini yeniden üretmeyi güven altına alabiliyorsunuz; varlığınızı sürdürebiliyorsunuz.
İş yaşamının temel bileşenleri, bileşenlerin etkileşimi ve işlevleri değişiyor; bu değişme sosyal becerileri öne çıkarıyor…Bugünden tezi yok, kendimiz ve çocuklarımız için sosyal becerileri geliştirme yatırımları yapmak için düşünün… Böylesi bir düşünme, döviz, faiz, emtia borsaları bilgilerinden daha çok şey kazandırabilir…
