Kentimizde sayılarını bilemiyorum ancak oldukça fazla İranlı olduğunu düşünüyorum; bir şekilde tanıştıklarımın hepsi de can dostu çıktı. Bazılarını sürekli gittiğim veteriner kliniğinde, bazılarını düzenlediğimiz etkinliklerde tanıdım. Hemen hepsi de ülkelerindeki evcil hayvan konusundaki kısıtlamalardan şikâyetçiydi.
Şimdi o komşu ülke İran’da savaş çıktı ya, biraz daha derin inceleyeyim dedim; hayvan hakları ne âlemdeymiş bu ülkede. 8 Haziran 2025 tarihli bir haber dikkatimi çekti:
“İranlı yetkililer, halk sağlığı, sosyal düzen ve güvenlik endişelerini gerekçe göstererek, köpeklerin kamusal alanlarda gezdirilmesine yönelik yasağı ülke genelindeki birçok şehre genişletti. Köpek sahibi olmak ve köpek gezdirmek, İran’da 1979 İslam Devrimi’nden bu yana tartışmalı bir konu olmuştur; ancak köpek sahipliğini açıkça yasaklayan bir yasa bulunmamaktadır.”
Ve şöyle devam ediyor haber:
“İran’da köpek gezdirme yasağı geçen hafta birçok şehre genişletildi ve en son kısıtlama pazar günü Keşmer’de yürürlüğe girdi. Yetkililer, evcil hayvan sahipliğini azaltma çabalarını artırıyor; bu eğilim bazılarına göre kamu ahlakına bir tehdit ve Batı kültürel etkisinin bir sembolü olarak görülüyor. Yasağı açıklayan Keşmer Başsavcısı, ‘köpek gezdirmenin kamu düzenini bozduğunu’ söyledi. Geçtiğimiz hafta boyunca Hamadan, İlam ve Golestan da dâhil olmak üzere İran’ın çeşitli illerindeki şehirler benzer yasaklar uygulamaya koydu.”
İran medyasında yer alan haberlere göre, bu adım başkent Tahran’da 2019’da verilen bir polis yönergesine dayanıyor ve şimdi diğer şehirleri de kapsıyor. “Hamadan vilayetinin savcısı Abbas Najafi, yaptığı açıklamada, özel kafesler dışında köpeklerin şehir merkezlerinde, parklarda, halka açık yerlerde ve toplu taşıma araçlarında gezdirilmesinin artık yasak olduğunu duyurdu. Najafi ve diğer yetkililer, yasağın ‘halk sağlığını, fiziksel ve psikolojik güvenliği’ korumak için gerekli olduğunu belirtti.”
Vay ki ne vay! Aslında İran’da köpek gezdirme veya köpek sahipliğini açıkça yasaklayan ulusal bir yasa bulunmamaktadır; ancak 2021’de 75 İranlı milletvekili tarafından desteklenen bir yasa tasarısı, köpekler ve kediler de dâhil olmak üzere çok çeşitli evcil hayvanların alım satımını ve beslenmesini yasa dışı hâle getirecekti. Tasarı hiçbir zaman yasalaşmasa da köpekler ve köpek gezdirme üzerindeki kısıtlamalar genişlemeye devam etmiş.
Ve son nokta; 28 Şubat Cumartesi günü öldürüldüğü açıklanan Ayetullah Ali Hamaney, 2017 yılında “köpekleri sürü gütme, avlanma veya koruma dışında başka amaçlarla beslemenin ‘kınanacak bir davranış’ olduğunu belirtmiş.”
Yazımı sadece, İran’da hayvan hakları var mı sorusunun yanıtına ışık tutması amacıyla yazdım. Yorum kısmını okurlarıma bırakıyorum. Ve dünyaya, ülkemize savaşsız günler diliyorum.
