Apartmanınızın asansörüne bindiğinizde duvara asılmış bir liste gördüğünüzü düşünün. Listede daire numaraları, isimler ve ödenmeyen aidat miktarları yer alıyor. Belki sizin adınız da orada. Üstelik bu listeyi yalnızca komşularınız değil, binaya gelen misafirler, kuryeler ve diğer ziyaretçiler de görebiliyor. Apartman ve sitelerde uzun yıllardır karşılaştığımız bu uygulama, çoğu zaman aidatların tahsilini kolaylaştıran sıradan bir yönetim yöntemi olarak görülüyordu. Ancak Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2026/348 sayılı İlke Kararı, bu alışkanlığın hukuki sınırlarını yeniden gündeme taşıdı. Aslında tartışmanın merkezinde önemli bir mesele bulunuyor. Bir yanda ortak giderlerin karşılanmasını sağlamak ve kat maliklerine hesap vermek zorunda olan site yönetimleri, diğer yanda kişisel bilgilerinin korunmasını isteyen vatandaşlar var.
İsim Yazılmasa da Kişisel Veri Sayılabilir
Kişisel veri denildiğinde çoğumuzun aklına isim, soyisim veya telefon numarası geliyor. Oysa kişilerin ekonomik durumları hakkında bilgi veren kayıtlar da kişisel veri niteliği taşıyor. Bir kişinin ne kadar aidat borcu bulunduğu, kaç aydır ödeme yapmadığı veya hangi daireyle bağlantılı olduğu, kimliğinin belirlenebildiği durumlarda kişisel veri kapsamında değerlendiriliyor. Üstelik listeden isimlerin çıkarılması da her zaman yeterli olmuyor. Yalnızca daire numarasının karşısına borç miktarının yazılması, o dairenin sahibi veya sakini kolaylıkla belirlenebiliyorsa kişisel verilerin korunması bakımından sorun oluşturabiliyor. Dolayısıyla apartman yönetimlerinin hazırladığı basit bir aidat çizelgesi bile hukuki sorumluluk doğurabiliyor.
Bilgilendirme Hakkı, Herkese İfşa Etme Yetkisi Vermez
Aidatların düzenli ödenmesi, ortak yaşamın sürdürülebilmesi açısından gerekli. Asansör bakımı, temizlik, güvenlik ve diğer giderler bu ödemelerle karşılanıyor. Aidatını zamanında ödeyen kat maliklerinin, ortak giderlerin durumunu ve ödenmeyen borçları öğrenmek istemesi de son derece doğal. Nitekim Kat Mülkiyeti Kanunu, yöneticilere gelir ve giderleri takip etme, hesap tutma ve kat maliklerine bilgi verme yükümlülüğü getiriyor. Ancak burada önemli bir ayrım yapılması gerekiyor. Kat maliklerinin bilgi edinme hakkı, aynı bilgilerin herkesin görebileceği alanlarda paylaşılabileceği anlamına gelmiyor. Kişisel Verileri Koruma Kurulu da söz konusu kararında bu noktaya dikkat çekiyor. Asansörlere, bina girişlerine veya koridorlara asılan borç listeleri yalnızca ilgili kişilere değil, binaya girip çıkan herkese açık hâle geliyor. Böylece yönetimin hesap verme amacıyla hazırladığı bir belge, ilgisi bulunmayan üçüncü kişilerin de erişimine sunulmuş oluyor. Kurul, kişisel veri içeren borç listelerinin bu şekilde ortak alanlara asılmasını hukuka aykırı buluyor.
WhatsApp Gruplarında da Sınırsız Paylaşım Yapılamaz
Günümüzde apartman ve site yönetimlerinin önemli bir bölümü duyurularını WhatsApp grupları üzerinden yapıyor. Aidat hatırlatmaları, bakım çalışmaları ve ortak giderlere ilişkin bilgiler bu gruplarda paylaşılıyor. Kurulun kararında dikkat çeken hususlardan biri, borç bilgilerinin paylaşılmasının tamamen yasaklanmamış olması. Yalnızca yetkili kişilerin erişebildiği kapalı mesajlaşma grupları, e-posta kanalları veya özel uygulamalar üzerinden gerekli bilgilendirmelerin yapılabilmesi mümkün görülüyor. Ancak bu yaklaşım, her WhatsApp grubunda borçlu listelerinin sınırsız biçimde paylaşılabileceği anlamına gelmiyor. Grubun kimlerden oluştuğu, bilgilerin hangi amaçla paylaşıldığı ve bu bilgilere erişen kişilerin gerçekten yetkili olup olmadığı önem taşıyor. Kat maliklerinden oluşan kapalı bir grupla, ilgisiz kişilerin de bulunduğu bir grubun aynı şekilde değerlendirilmesi mümkün değil. Burada esas olan, kişisel bilgilerin yalnızca gerekli olduğu ölçüde ve ilgili kişilerle paylaşılmasıdır.
Borçlunun Hakları Korunurken Diğer Kat Malikleri Unutulmamalı
Meselenin bir de aidatını düzenli ödeyen vatandaş açısından değerlendirilmesi gerekiyor. Ortak giderlere katılmayan kişiler nedeniyle apartmanın hizmetlerinde aksama yaşanması veya mali yükün diğer kat maliklerinin üzerinde kalması haklı tepkilere yol açabiliyor. Kişisel verilerin korunması hakkının, aidat borcunu ödememek için bir gerekçeye dönüşmemesi gerekiyor. Nitekim Kat Mülkiyeti Kanunu, ödenmeyen ortak giderler için gecikme tazminatı talep edilmesine ve yasal takip yollarına başvurulmasına imkân tanıyor. Yönetimler, borçlu kişiye doğrudan bildirim yapabileceği gibi gerekli koşullarda icra takibi de başlatabiliyor. Dolayısıyla yönetimlerin elinde hukuki tahsilat yolları bulunurken, kişileri komşularının önünde borçlu olarak ilan etmeyi bir baskı yöntemine dönüştürmek doğru değil. Üstelik hukuka aykırı veri paylaşımı, apartman ve site yönetimleri açısından da yaptırım riski taşıyor. Kurul, gerekli veri güvenliği tedbirlerinin alınmaması hâlinde sorumlular hakkında kanuni işlem yapılabileceğini belirtiyor.
Şeffaflık ile Teşhir Arasındaki Çizgi
Kurulun kararı, apartman ve site yönetimlerinde yıllardır süregelen bazı alışkanlıkların değişmesini gerektiriyor. Özellikle borç listelerini ortak alanlara asmayı olağan bir tahsilat yöntemi olarak gören yönetimlerin uygulamalarını yeniden değerlendirmesi önem taşıyor. Elbette kat malikleri, ortak giderlerin nasıl kullanıldığını ve yönetimin mali durumunu bilme hakkına sahip. Yönetimlerin de bu bilgileri paylaşmaktan kaçınmaması gerekiyor. Ancak şeffaflık, herkesin birbirinin borcunu öğrenmesi anlamına gelmiyor. Aidat ödemek bir yükümlülük, kişisel verilerin korunması ise hukuken güvence altına alınmış bir hak. Bu iki değer birbirinin karşıtı değil. Önemli olan, her ikisinin de kanunun çizdiği sınırlar içerisinde korunabilmesi.
