Geçmiş yıllarda ikinci el mal alım satımlarının olduğu yerlere bitpazarı denirdi. Şimdi, günümüzde internet üzerinden dijital ortamlarda ikinci el mal alımı ve satımı yapılıyor. Vatandaşlarımız, evlerinde kullanmadıkları eşyaları elden çıkartmak için ikinci el eşya alım satım platformlarında satıyorlar. Bu tür yerler aslında vatandaşlarımız için kullanmadıkları malları ellerinden çıkartarak atıl olan eşyaları paraya çevirmeleri açısından güzel bir ortam diyebiliriz. Diğer yandan yine vatandaşlarımız, ihtiyacı olan eşyaları da internet üzerinden dijital ortamlarda ikinci el mal alımı yapılan platformlardan alabiliyorlar. Bu açıdan bakıldığında alan da satan da memnun. Ancak bu platformlar artık neredeyse bazı kişilerce ticaret hâline getirilmiş ve bu kişiler buralardan ürünler satıyorlar. Satılan ürünlerden adeta para kazanan ve bu işi ticarete dökmüş insanlar var. Bu konuda 5 Eylül tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bu tür yerleri denetim altına alıyor.
***
İlk kez ellerindeki kullanmadıkları ürünleri satacak olan veya bu tip platformlardan ürün alacak vatandaşlarımız açısından bir sorun yok. Sorun, buralardan kayıt dışı ticaret yapanlarda var. Bu nedenle Hazine ve Maliye Bakanlığı denetim altına alıyor. Bu denetimlerin iyi niyetli vatandaşlarımızı da korumak ve mağduriyetlerin önüne geçmek için olduğunu düşünebiliriz. Bu açıdan bakıldığında aslında hem ekonomiye katkı sağlanacak hem de kayıt dışı ticaretin önüne geçmek için denetimler yapılacaktır.
***
Tüketicilerimiz bu gibi platformlarda satışa sunulan ürünleri alacaklarsa öncelikle ürünü doğrudan incelemeleri gerekir. Ürün incelemesi ile birlikte ürünün faturasını ve hâlâ devam eden garanti belgesi varsa mutlaka ürünle birlikte almalılardır. Ayrıca mal alımlarında satıcı ile alıcı arasında mutlaka bir tutanak düzenlenmeli. Tutanaklarda alınacak ürünün varsa faturası, garanti gerektiren ürünlerde garanti belgesi, ürün üzerinde varsa seri numaraları ve alınan ürün bedeli, satıcının açık kimlik bilgileri, adresi gibi bilgiler mutlaka tutanak altına alınıp her iki tarafın da imzası ile kayıt altına alınmalı. Bu tutanak, ileride yaşanma ihtimali olan olumsuzluklarda bir belge olarak kayıtlarda olmalı. Unutmayın ki her zaman olmasa da bazen çalıntı malların da bu platformlar üzerinden satılabileceğini düşünmeliyiz. Bu yüzden kendimizi yapacağımız tutanakla ve ürüne ait belgelerle garanti altına almalıyız.
***
Diyelim ki alacağınız ürün bulunduğunuz yerde değil de bir başka ilden satılıyor. Satıcı size şunları söyleyebilir: “Bu ürünle başkaları da ilgileniyor, müşteri çok. Bana hemen kaparo gönderin, ben de size malı teslim için kargo ile yollarım. Geri kalan bedeli kargo tesliminde ödersiniz.” derse asla bu kaparo tuzağına düşmeyin ve size güven vermeyen kişilerden ürün almayın.
***
İkinci el mal alımlarında ve satımlarında bu gibi platformlar, alıcı ve satıcı için güzel bir sistem, iyi niyetli vatandaşlarımız için iyi bir yer olabilir. Buralardan eski, kullanılmayan eşyaları elden çıkartmak ve bütçelerine katkı sağlamak adına çok iyi bir ortam olabilir. Alıcılar açısından da ihtiyacımız olan bir ürünü daha ucuza buralardan alabiliriz. Her iki açıdan bakıldığında kazançların olduğunu söylemek gerekir. Ancak bu tür yerleri ticari pazara çeviren ve bu yolla paralar kazanan bir kesim var. İşte Hazine ve Maliye Bakanlığı bu tür para kazananları denetime alıyor. Bu denetimlerin yapılması, iyi niyetli vatandaşlarımız açısından çok iyi bir çalışma olacaktır.
