Ukrayna ve İran savaşları küresel arenada
güç dengelerini büyük ölçüde değiştiriyor.
Rusya, Kuzey Kore askerlerine muhtaç bir konumda,
Avrupa’ya karşı güç mücadelesi vermeye çalışıyor.
Son kartı, Kaliningrad için nükleer kullanımı!
Çin’in imparatorluk mirasında yaşamadığı
küresel liderlik örüntüsüne ulaşması gerçekçi görünmüyor.
ABD, açık ara önde götürdüğü küresel liderliği koruyor;
ancak konjonktürel olarak ağırlığı
Asya-Pasifik’e taşıma eğilimine giriyor.
Petrol kaynaklarını büyük ölçüde ele geçirdiği Irak’ta
askeri ayak izini azaltıyor.
…
ABD’nin Irak’tan çekilmesi ile
“Yeni Orta Doğu’nun eşiğinde, Irak’ta”
yeni dengeler kuruluyor;
ancak ABD’nin Orta Doğu’yu terk etmesi beklenmemeli.
Irak’ta Amerikan etkisi biçim değiştiriyor.
…
İran’ın Irak’ta kapsama alanını genişletme
eğiliminde olduğu biliniyor.
Şia’nın kutsal merkezleri Irak’ta bulunuyor.
Bölgedeki Şii nüfus, İran için avantaj sağlıyor.
…
Türkiye için Irak çok önemli bir ülke,
güvenlik koridoru.
Musul ve Kerkük önemli Türkmen illeri.
Türkiye, Kalkınma Yolu Projesi ile
Londra-Pekin bağlantısını oluşturmak istiyor.
Çanakkale ve Yavuz Sultan Selim köprülerini kurarak
projede somut adımlar atan bir ülke.
…
Çin, Kalkınma Yolu Projesi’ne sıcak bakıyor.
Petrol karşılığında enerji ve altyapı yatırımları ile
Irak’ta ekonomik ağlarını genişletiyor.
Kuşak-Yol bağlantısını kurmak istiyor.
Bağdat’ın merkezi devlet otoritesini güçlendirerek
varlığını korumasına destek veriyor.
…
Türkiye, Kuzey Irak’ta bulunan Başika-Zelikan üslerinin
kademeli olarak Irak merkezi hükümetine
devredilmesini kabul ederek
Irak’a destek sağlıyor.
Sincar’ın boşaltılması önemli bir gelişme olacak.
Bütün silahlı unsurların merkezi hükümete bağlanması isteniyor.
…
Yeni Irak’ın geleceğinde Tahran, Ankara ve Pekin
öne çıkan aktörler olarak görülüyor.
Kuzey Irak’ta Erbil ve Süleymaniye’nin konumu,
bölgesel özerkliğin durumu,
yeni anayasal gelişmelere açık görünüyor.
Peşmerge güçlerinin birleşmesi önemli bir gelişme.
…
Londra, Irak’ın toprak bütünlüğü çerçevesinde
Peşmerge’ye açık destek veriyor.
Peşmerge reformu ve askeri kapasitesinin geliştirilmesi konusunda
desteğini sürdüreceğini açıklıyor.
Bölgeyi yakından izleyen bir başka aktör İsrail.
Peşmerge ile geçmişten gelen yakın ilişkileri bulunuyor.
Rusya, IKBY ile ilişkilerini geliştiriyor.
Bölgesel nüfuzunu koruma eğiliminde.
AB ise Bağdat’ın egemenliğini desteklerken
Erbil’in anayasal statüsünün korunması eğiliminde.
…
“Terörsüz Türkiye” süreci, Irak’ın değişimi ile
doğrudan bağlantılı bir gelişme.
“Terörsüz Bölge” vurgusu belirleyici.
Türkiye’nin güvenliği ile
Irak’ın ve Suriye’nin egemenliği
aynı denklemde buluşturulmaya çalışılıyor.
“Yeni bölgesel düzen” yükleniyor!
