Yeni Dünya Düzeninde yaşanan gelişmeler
ve ülkelerin çok kutuplu yeni düzleme uyum eğilimi
Orta Doğu'yu derinden etkiliyor.
Ukrayna ve İran Savaşlarında yaşanan kırılmalar
yeni arayışları hızlandırıyor.
...
Savunmalarını ABD ekseninde sağlamaya çalışan Körfez Ülkeleri
yeni savunma doktrinleri arıyor.
Suudi Arabistan bu eğilimin en güçlü temsilcisi olarak öne çıkıyor.
Suudi Çin ilişkileri hızla gelişiyor.
Suudiler ABD ile nükleer anlaşmayı kotararak yeni denge arıyor.
Suudiler açısından en önemli adım kuşkusuz
Türkiye ve Pakistan ile imzalanan " MEKKE ANTLAŞMASI ".
...
NATO'nun merkez ülkesi konumuna ulaşan
Türkiye'nin Savunma kapasitesi,
Pakistan'ın nükleer gücü ve 250 milyonu aşan nüfusu,
Suudi Arabistan'ın yüksek finansal kapasitesi
ve stratejik coğrafi konumu,
Mekke Anlaşması ile Orta Doğu'da dinamikleri değiştiriyor.
...
Orta Doğu'da yeni bir güvenlik ve savunma paktı ortaya çıkıyor.
Bu anlaşma kapsamında "taraf devletlerden birine yönelik
herhangi bir saldırganlık eylemini,
antlaşma,her birine yönelik bir eylem olarak değerlendirmeyi
taahhüt ediyor".
Antlaşma bu yönüyle NATO'nun 5. maddesine öykünüyor.
Taraflardan birine yapılan bir saldırı diğerlerine de yapılmış sayılıyor;
ancak uygulama da 5.maddeden uzaklaşması bekleniyor,
daha çok diplomatik alanı kapsaması bekleniyor.
...
Antlaşmaya katılımı beklenen Mısır,
Suudi engeline takılıyor.
Mısır'ın BAE ve İsrail ile yaptığı askeri anlaşmalar,
Suudi'lerde çekince oluşturuyor.
Türkiye ve Pakistan Mısır'ın katılımına sıcak bakan ülkeler.

Antlaşmaya ilk tepkiler olumlu görünüyor.

•ABD memnuniyet belirtiyor.
Başkan Trump Antlaşmaya
" büyük cesur ve önemli bir ilk adım " değerlendirmesi yapıyor;
ancak Antlaşmaya Mısır Endonezya ve Bangladeş'in katılması
dengeleri değiştirebilir.

•İran temkinli görünüyor
"endişe edecek bir durum olmadığını belirtiyor";
ancak antlaşmayı yakından izliyor.

•Çin açık bir karşı çıkış eğiliminde değil,
Ortadoğu'nun kendi güvenlik düzenini oluşturma arayışı olarak görüyor.

•Hindistan Pakistan boyutundan rahatsızlık duyuyor.
Suudi mali desteğinin istihbarat ve savunma alanında
Pakistan'a avantaj sağlayacağı çok açık.

•Rusya temkinli görünüyor.
İran Suudi Arabistan ve Türkiye ile ilişkilerinde dengeyi korumak istiyor.

•İsrail antlaşmaya olumsuz yaklaşıyor,
endişeli görünüyor.
antlaşmayı İsrail'e karşı kurulmuş askeri bir ittifak olarak görmüyor.

•Yunanistan olumsuz ve temkinli yaklaşıyor.
Türkiye'nin bölgesel askeri etkisinin artması kaygıyla karşılanıyor.

•AB temkinli yaklaşıyor.
Türkiye'nin bölgesel rolünü dikkatle izlemeyi sürdürüyor.
Yunanistan ve İsrail açısından gerilim yaşanmasını istemiyor.

•İngiltere temkinli görünüyor.
antlaşmayı yakından izliyor.
Suudi Arabistan ve Türkiye ile yakın savunma işbirliği anlaşmaları bulunuyor.

•Fransa Türkiye'nin askeri ve diplomatik ağırlığının artmasını yakından izliyor.
Yunanistan ile yakın savunma ilişkileri bulunuyor.
...
Yeni Orta Doğu denkleminde Mekke Antlaşması
İran ve İsrail'in dengelenmesine yönelik bir açılım olarak görülebilir.

Bölgede Hindistan BAE İsrail ABD yakınlığı unutulmamalı.
Doğu Akdeniz'de İsrail GKRY Yunanistan ve Fransa yakınlığı
denklemde ağırlık taşıyor.

Mısır denklemde ağırlık merkezini değiştirme kapasitesine sahip bir konumda.
Türkiye Mısır ilişkilerinde yakalanan pozitif ivme önemli bir gelişme.
...
Türkiye AB ilişkilerinde yaşanan kopuşlar,
Fransa'nın Afrika'da güç kaybetmesi,
Türkiye'nin Afrika açılımı,
İsrail'in Levant açılımı,
ABD'nin küresel liderliğinin sarsılması,
Rusya'nın Ukrayna'da bocalaması,
Çin'in önlenemeyen yükselişi küresel arenada dengeleri değiştiriyor.
...
200 yıldır yönünü Batı'ya çeviren Türkiye
Konjonktürel olarak Mekke Antlaşmasını imzalıyor.
NATO ülkesi olarak ağırlığını Orta Doğu'da hissettiriyor.
ABD'nin Asya Pasifik açılımı küresel arenada
siyasi dengeleri güncelleme zorunluluğu doğuruyor.