1310 YILINDA İNŞA EDİLDİ
Erzurum'un önemli tarihî ve kültürel miraslarından Yakutiye Medresesi, İlhanlı hükümdarı Sultan Olcayto döneminde, Gazan Han ve Bolugan Hatun adına Hoca Yakut Gazani tarafından 1310 yılında yaptırıldı. Anadolu'daki kapalı avlulu medreselerin en büyüğü olarak bilinen yapı, dengeli mimarisi, gösterişli taç kapısı ve zengin taş süslemeleriyle öne çıkıyor. Dört eyvanlı medresenin dikdörtgen avlusu, mukarnaslı kubbe ve sivri kemerli tonozlarla örtülüyor.
TAŞLARDA ORTA ASYA'NIN İZLERİ
Medresenin en dikkat çekici bölümlerinden biri olan taç kapısında pars, kartal ve hayat ağacı motifleri bulunuyor. Ajurlu bir küreden yükselen hurma yapraklarıyla birlikte işlenen bu figürler, Orta Asya Türk kültürünün önemli simgelerini yansıtıyor. Geometrik desenler ve çinilerle süslenen minaresi de yapının mimari zenginliğini tamamlıyor. Medresenin doğu duvarına bitişik tuğla kümbet ise üç penceresi ve külahıyla dikkat çekiyor.
GÜNÜMÜZDE MÜZE OLARAK KULLANILIYOR
1995 yılında restore edilen Yakutiye Medresesi, bugün Türk İslâm Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Müzede Osmanlı dönemine ait sedef kakmalı yazı takımı, akik taşlı bilezik, tombak leğen-ibrik takımı ve Anadolu'da bilinen tek örnek olmasıyla öne çıkan hayvan ve insan figürlü riton gibi değerli eserler sergileniyor.
Yakutiye Medresesi, Anadolu'daki diğer önemli Selçuklu medreseleriyle birlikte 2014 yılında “Anadolu Selçuklu Medreseleri” başlığı altında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edildi.
