Patent Gerçek, Yorumlar Abartılı
Teknoloji devi Apple’ın “US20230225659A1” numaralı patent başvurusu, son günlerde sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bazı kullanıcılar bu başvurunun, Apple’ın kablosuz kulaklıklar aracılığıyla kullanıcıların beyin dalgalarını okuyabileceği, hatta düşüncelerini yönlendirebileceği anlamına geldiğini öne sürdü. Hatta bu teknolojinin “küresel zihin kontrolü” için kullanılabileceğine dair komplo teorileri dahi üretildi.
Patent Ne Anlatıyor?
Google Patents kayıtlarında yer alan söz konusu başvurunun gerçekten Apple’a ait olduğu görülüyor. “Biosignal Sensing Device Using Dynamic Selection of Electrodes” başlıklı patent, AirPods benzeri kulak içi kulaklıklara yerleştirilecek elektrotlar aracılığıyla biyolojik sinyallerin ölçülmesini konu alıyor. Patentte EEG (beyin dalgaları), EKG (kalp sinyalleri), EMG (kas aktivitesi) ve EOG (göz hareketleri) gibi biyosinyallerin algılanmasına yönelik teknik detaylar yer alıyor. Dosyada, kulaklık gövdesi ve silikon uçlara yerleştirilmiş çok sayıda elektrot çizimi bulunuyor.
Biyosinyal Ölçümü Ne İşe Yarıyor?
Bu tür biyosinyal ölçümleri, genellikle sağlık takibi ve kullanıcı deneyimini geliştirmeye yönelik teknolojilerde kullanılıyor. Uyku kalitesinin izlenmesi, stres seviyesinin ölçülmesi, kalp ritminin takip edilmesi ya da kas hareketleriyle cihaz kontrolü gibi işlevler bu kapsama giriyor. Uzmanlar, bu teknolojinin sağlık ve erişilebilirlik alanlarında fayda sağlayabileceğini belirtiyor.
“Zihin Kontrolü” İddiaları Bilim Dışı
Sosyal medyada dile getirilen “zihin okuma” ve “düşünce yönlendirme” iddialarının ise bilimsel karşılığı bulunmuyor. Mevcut teknolojiyle kulak içinden alınan EEG sinyallerinin oldukça sınırlı ve zayıf olduğu, beynin derin bölgelerine etki etmenin ya da düşünceleri kontrol etmenin mümkün olmadığı vurgulanıyor. Kulaklıkların beyne sinyal gönderecek güçte bir nörolojik müdahale yapabilmesi günümüz fizik ve nörobilim bilgisiyle mümkün görülmüyor.
Patent 2023’te Yayınlandı
Apple’ın bu patent başvurusu ilk olarak 14 Ocak 2022’de yapıldı, resmi dosyalama tarihi 9 Ocak 2023, kamuya açık hale gelme tarihi ise 20 Temmuz 2023 olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, patentlerin çoğunlukla fikir aşamasındaki teknolojileri koruma altına aldığını ve her patentin mutlaka ürüne dönüşmediğini hatırlatıyor. Şirketlerin binlerce patent başvurusu yaptığına dikkat çekiliyor.
Algı ile Gerçek Arasındaki Fark
Öte yandan uzmanlar, teknoloji şirketlerinin hâlihazırda bildirimler, sesler ve arayüz tasarımlarıyla kullanıcı davranışlarını etkilemeye çalıştığını ancak bunun “zihin kontrolü” ile karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor. Apple’ın patentinin de sağlık ve kullanıcı deneyimi odaklı bir araştırma belgesi olduğu değerlendiriliyor.
