Eskişehir’de hayata geçirilmesi planlanan yeni alışveriş merkezleri ve karma kullanım projeleri, kentin ticaret haritasını değiştirmeye hazırlanıyor. Odunpazarı Belediyesi Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi (ESGO) tarafından hazırlanan araştırmaya göre, kentte 500’ün üzerinde yeni mağaza ve dükkânın gündeme gelmesi beklenirken, ticari arzın talebin önüne geçme riski bulunuyor.
500’ün üzerinde yeni ticari alan gündemde
ESGO tarafından hazırlanan “Eskişehir’de AVM Yatırımları ve Yeni Çekim Merkezleri” başlıklı araştırmada, kentteki yeni yatırımların ekonomik fırsatların yanı sıra çeşitli riskler de taşıdığı belirtildi. Yapımı devam eden AVM ve rezidans projelerinde yaklaşık 500 dükkân bulunduğu, diğer yatırımların da eklenmesiyle yeni mağaza ve dükkân sayısının 500’ün üzerine çıkabileceği değerlendirildi. Araştırmada, Eskişehir’in yaklaşık 928 bin olan nüfusu ve nüfus artış hızındaki yavaşlama dikkate alındığında ticari arzın talep artışından daha hızlı büyüyebileceğine dikkat çekildi.
Yeni yatırımların kentin farklı bölgelerine yayılması da ticari ağırlık merkezinin değişebileceğini gösteriyor. Araştırmada doğu aksında CityPark; kent merkezinde Sarar Doğal AVM, GamGam City ve Bulvar AVM; kuzeybatı ve yeni yerleşim bölgelerinde ise Hill City, Odunpazarı Park, Es Vadi ve Yiğitler AVM gibi projeler öne çıkarıldı. Bu gelişmenin Eskişehir’i tek merkezli ticaret yapısından çok merkezli bir yapıya taşıyabileceği değerlendirildi.
Trafik, otopark ve küçük esnaf uyarısı
Yeni ticari yatırımların özellikle kent merkezindeki trafik ve otopark sorunlarını artırabileceğine dikkat çekildi. Yunus Emre Caddesi, Atatürk Bulvarı, Kızılcıklı Mahmut Pehlivan Caddesi, Şair Fuzuli Caddesi, Köprübaşı, Hamamyolu çevresi, Atatürk Caddesi ve Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen Bulvarı mevcut trafik baskısının yoğun olduğu bölgeler arasında gösterildi. Yeni projelerle birlikte bu bölgelerde yoğunluğun daha da artabileceği belirtildi.
Araştırmada küçük esnaf açısından da yeni bir rekabet döneminin başlayabileceği ifade edildi. Yeni yatırımların ziyaretçi sayısını ve istihdamı artırabileceği ancak zincir mağazaların yaygınlaşması, kiraların yükselmesi ve tüketicilerin organize perakendeye yönelmesinin geleneksel ticaret alanlarını olumsuz etkileyebileceği kaydedildi. Hamamyolu, Köprübaşı, Taşbaşı, Yunus Emre Caddesi ve Deliklitaş çevresindeki küçük işletmelerin dönüşümden doğrudan etkilenebileceği belirtildi.
Eskişehir için üç farklı senaryo
ESGO araştırmasında Eskişehir’in ticari geleceği için iyimser, kontrollü büyüme ve risk olmak üzere üç senaryo ortaya konuldu. Risk senaryosunda yüksek enflasyon, satın alma gücünün zayıflaması ve e-ticaretin büyümesiyle ticari alan arzının talebi aşabileceği; bunun sonucunda boş mağazaların ve kiracı değişimlerinin artabileceği öngörüldü. Kontrollü büyüme senaryosunda ise projelerin önemli bölümünün faaliyete geçmesine rağmen dönemsel boşluklar ve kent merkezinde belirli ölçüde müşteri kaybı yaşanabileceği değerlendirildi.
Araştırmada başarının yatırım sayısından çok doğru konum, hedef kitle, ulaşım planlaması ve marka karmasına bağlı olacağı vurgulandı. Ayrıca ticari değişimin takip edilmesi amacıyla “Perakende İzleme Sistemi” ve büyük projelerin trafik, otopark, yaya hareketliliği, toplu taşıma ve küçük esnaf üzerindeki etkilerini inceleyecek “AVM Etki Değerlendirme Sistemi” kurulması önerildi.
