Bugün modern yüzüyle tanıdığımız Eskişehir, adını sandığımızdan çok daha derin bir geçmişten alıyor. Antik Çağ’da Anadolu’nun en önemli kavşaklarından biri olan kent, tarih boyunca farklı uygarlıkların izlerini taşıdı; adı da bu yolculukta değişerek bugüne ulaştı.
Dorylaion’dan Eskişehir’e
Antik kaynaklarda kent, Yunanca Dorylaion, Latince Dorylaeum olarak geçer. Arap kaynaklarında ise Darauliya, Adruliya ve Drusilya adları kullanılır. Kaplıcalarıyla ünlü, ticaretle zenginleşmiş bu Frigya kentinin kurucusu olarak Eretrialı Doryleos gösterilir. Bizans döneminde imparator Justinianos’un yazlık sarayına ev sahipliği yapacak kadar da önemlidir.
-
yüzyılda yapılan araştırmalar, antik Dorylaion’un bugünkü Eskişehir’in 3 km kuzeydoğusunda, Porsuk Çayı’nın kuzeyindeki Şarhöyük olduğunu ortaya koydu. Orta Anadolu’nun orta büyüklükte höyüklerinden biri olan Şarhöyük, yüzyıllarca kentin kalbi oldu.
“Eski Şehir” Adı Nasıl Doğdu?
1176’da Selçuklu Sultanı II. Kılıçaslan’ın Bizans İmparatoru Manuel Komnenos’u mağlup etmesinin ardından Dorylaion yıkıma uğradı ve zamanla terk edildi. Harabenin güneyinde yeni bir yerleşim kuruldu. Ünlü araştırmacı W. M. Ramsay’e göre, yıkık antik kente halk arasında “Eski Şehir” denilmeye başlandı; bu ad zamanla bugünkü Eskişehir adına dönüştü.
Bir Kültür Potası
Eskişehir’in konumu tesadüf değil. Sakarya Irmağı ve kollarının suladığı verimli ova, kenti her çağda yaşanabilir kıldı. Anadolu ve Ege kültür merkezlerinin kesiştiği noktada yer alan bölge, Antik Çağ’da Phrygia Epiktetos (Dağlık Frigya) olarak anıldı; dini ve kültürel merkez olma özelliğini yüzyıllarca sürdürdü. Midas Şehri (Yazılıkaya) çevresindeki yüzlerce höyük de bu zenginliğin sessiz tanıkları.
İsim Bir Hatıra
Kısacası Eskişehir adı, “eski” olanın değersizliğini değil; binlerce yıllık birikimin saygınlığını anlatır. Bugün şehrin sokaklarında dolaşırken, adının ardında Dorylaion’un gölgesi, Frigya’nın sesi ve tarihin sabrı vardır.
