Türkiye’de akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar hem vatandaşın bütçesini hem de ekonomiyi yakından etkiliyor. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artış pompaya yansıyan fiyatları yükseltirken, bu artışların tüketiciye doğrudan yansımaması için daha önce uygulanan eşel mobil sistemi yeniden gündeme geldi.
Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların pompa fiyatına yansımaması için uygulanan bir vergi mekanizmasıdır. Sistem, petrol fiyatı ya da döviz kurundaki yükseliş nedeniyle oluşan maliyet artışının Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenmesini sağlar.
Bu yöntemde akaryakıtın maliyeti arttığında ÖTV aynı miktarda düşürülerek fiyatın pompaya yansıması engellenir. Böylece tüketici ani zamlarla karşılaşmaz ve enflasyon üzerindeki baskı azaltılmaya çalışılır.
Fiyatlar Nasıl Sabit Tutuluyor?
Sistem iki yönlü bir mekanizma olarak çalışıyor. Akaryakıt fiyatları yükseldiğinde ÖTV indirimi yapılarak pompa fiyatı sabit tutuluyor. Örneğin motorinin maliyeti 20 kuruş arttığında, ÖTV de 20 kuruş düşürülüyor ve tüketici aynı fiyatı ödemeye devam ediyor.
Akaryakıt fiyatları düştüğünde ise daha önce yapılan vergi indirimleri kademeli olarak geri alınarak kamu gelirindeki kayıplar telafi ediliyor.
Zamlar Gelir mi?
Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan hareketlilik nedeniyle akaryakıt fiyatları yeniden gündeme gelirken, uzmanlar eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınmasının fiyat artışlarını sınırlayabileceğini belirtiyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yapacağı değerlendirme sonrası sistemin yeniden uygulanıp uygulanmayacağı netlik kazanacak. Bu nedenle milyonlarca araç sahibi akaryakıt fiyatlarına ilişkin yeni kararı merakla bekliyor.