Bugün okuyucuyla bir “manzum anlatım” paylaşacağım. Ailem 1877’de “Büyük Göçü” yaşadı; aradan 147 yıl geçtiği halde “kaçgın” olmanın zihin tortularını beş kuşaktır silip süpürebilmiş değiliz. Toprağını, tarlasını, tapanını, harmanını, aranını , damını, elmasını, vezini, üzümünü, bulakların serin sularını, şarkısını dinlediği derelerini, saçaklarından buzlar sarkan evlerinin damlarını, her şeyini zorla terk etmiş insanların “derin özlemi” kuşaktan kuşağa bitmiyor.
Kırım’da Bahçesaray’ı gezdikten sonra Eskişehir’de kadim arkadaşım Selçuk Önk’le oradaki gözlemlerimi paylaştığımda gözleri buğulanmıştı. Değerli öğretmen büyüğümüz Necmettin Erboral’dan öğrendiğim, “ Sepet sepet cımırta/ Anay meni unutma” türküsünün sadece bir dörtlüğünü Kırım’da yirmi yaşlarındaki delikanlıya söylediğimde, kollarını boynuma dolamış, o ünlü Azerbaycan atasözünü anımsatmıştı: “İnsanın insana ettiğini felek bile etmez!”
Bağlantı İnsan sadece giderek, görerek özlemini dile getirmez. Gönül gözüyle gördükleri de değerlidir. Zihinlerde silinmez ve kuşaktan kuşağa aktarılan özlemleri anlatan Karabağ ‘a ilişkin manzum anlatımı paylaşalım:
Gelmedim görmedim seni Karabağ
Akıl gözüm gönül sözümde sensin
“Kaçgınlık” sırrını iyi bilirim
Mirasıdır gözyaşında nenemin
Fuzuli’den izin aldım yazmaya
Dağını taşını at’la gezmeye
Balbek’le saz ile sözler dizmeye
Ayakta eskisin benim yemenim
Erdebir’den yolcu oldum seherde
Tebriz’de de dostluk kurdum her yerde
Dertlerimi terhis ettim bu ser’de
Hudafer Araras’tadır mekanım
Zengilan’da bekleyenler darıldı
Yol uzadı doru atım yoruldu
Kubatlı’da yolculuğum soruldu
Cebrail’de yoktu han’ım hamam’ım
Alması bahçede üzümü bağda
Laçin’de lavaşlar taptaze yağda
Şuşa’da değildi çok uzak yerde
Yaşamak çok güzel ona eminim
Vardım ki Istsu kaynakta coşmuş
Kelbecer yolları yaylayı aşmış
Konak gönülleri sel olup taşmış
Yaşamaktan gayrı yoktur zeminim
Ağdere Ağdam’a uzun yolum var
Murovdağ’da tutunacak dalım var
Sugavuşan tarlasında terim var
Ağdam mescidinde olmak yeminim
Terter’de kızıl güllü bahçeler
Doru atım yoruldu da tökezler
Dostlar da toplanmış yolumu gözler
Karabağ’da sofralara hayranım
Meçhuli kimse “kaçgın” olmasın
İnsanoğlu özüne de kıymasın
Uşaklar vatana hasret kalmasın
Gitmesem de gönlüm ile gezenim