“ Uyum, diğer zihinleri anlama ve neler sunabileceklerini öğrenme yetisidir”
Yazarken çoğu kez sözcüklerin tekrarından kaçınmak zordur.
Uygun koşulları yakaladığımda, birkaç yıllık yazı arşivinden çok tekrarladığım sözcük, kavram ve terimleri tararım. Koca bir pazar gününde neredeyse on beş saatimi zihnimin arka planında rutinleşmiş anlatımlara harcadım. Zihin dağarcığımda iyice yer etmiş anlatımlar arasında “yaşam biçimi” ve “yaşam tarzı” dikkatimi çekti.
Önce “yaşam biçimi” dediğim zaman ne anladığımı sorguladım.
Yazılarımda “yaşam biçimi” dediğimde insanların bir arada yaşama şekillerini anlatıyorum. Bu konuyu birçok kez yazarak da paylaşmışım. Okuyucudan ilginç yanıtlar da gelmiş. Bir okur, “ Ha işte şöyle. Yaşım elliyi aştı yaşam biçimi dendiğinde ne anlamak gerektiği zihnimde netleşti” diye yazmış; verilen tepkiye sevindiğimi yazınının kenarına not etmişim.
Yaşam biçimi nedir?
Deutsclaend dergisi ve başka kaynaklardan yararlanarak “yaşam biçimi göstergelerini” sıralamışım:
· Reşit çocuklar
· Ailesiyle yaşayan çocuklar
· Reşit olmayan çocuklar
· Hayat arkadaşlığı
· Çocuksuz birliktelikler
· Evli çiftler
· Aynı evi paylaşanlar
· Anne veya baba olanlar
· Birlikte yaşayan evliler
· Çocuğunu yalnız büyütenler
· Tek kişilik hanelerde yaşayanlar
· Partnerlerinden ayrı yaşayanlar
· Birden çok kişiyi kapsayan hanede yaşayanlar
· Sosyal medyada tanışarak evlenenler
· Giyim kuşamını sosyal medya çevresine göre seçenler
· Okullarla olan ilişkiler
· İşyerindeki ilişkiler
· İşe gidiş-gelişler
· Akşam evde kalanlar
· Evde tv haber ve dizilere takılanlar
· Kahveye uğrama alışkanlığı olanlar
· Komşularla akşam söyleşisine katılanlar
· Sinema tutkunları
· Spor salonu müdavimleri
· Vb
Yaşam tarzı
“Yaşam tarzı” dediğimizde,“ İnsanlar yalnızca yaşam biçimleriyle ya da toplumsal sınıflarıyla değil, aynı zamanda yaşam tarzlarıyla da ayrılırlar. Yaşamın nasıl görüldüğüyle ilgili yapılan seçimler, genel yaşam görüşüyle, yani yaşam tarzıyla ilgilidir” tanımında bir çerçeve çizilerek, yaşam biçimi ile tarzı arasındaki fark anlatılmaya çalışılmış.
Genellikle “yaşam tarzı” dendiğinde üç bileşen öne çıkarılmış: Güvenlik, alışkanlıklar ve geleneksel erdemler.
Yaşam biçimi ve yaşam tarzlarının sınıf atlamaya çalışan ve eğlenceye odaklanmış grupları anlamada ölçüt olarak kullanılabileceği belirtilmiş.
Toplumun dışladığı, kendini güvende hissetmeyen grupların yaşam biçimi ve tarzını seçmelerine değinilmiş.
Sosyal ve ekonomik açıdan sorumluluk alan, genellikle entelektüel kesimlerin durumu da değerlendirilmiş.
Kültür ve yaratıcılık kesimlerinde yer alanların yaşam biçimi ve yaşam tarzının etkilenmesi irdelenmiş,
Toplumun değişik yaşam tarzı kombinasyonu olduğu, çeşitliliğin dengesini tutturmanın önemi üzerinde durulmuş.
Bilgi çağının beklentisi
Yaşam biçimi ve tarzlarının “bilgi çağında” köklü dönüşümlerle yüzleşeceği de sık yinelenen uyarılar arasında yerini alıyor.
Aile modellerinin giderek daha çeşitlendiği; geleneksel ailedeki değişmenin yönü ve hızı hakkında bir dizi gözlem yaparak ne yapılması gerektiğini belirlemenin önemli olduğu da paylaşılmış.
“Değer, sürekli yinelenen hareketin mükemmelliğinde gizlidir” tanımı ödünç alınarak, değerlerdeki değişmeye uyum gösterebilmek için “uyum” dediğimizde anlamız gerektiği açıklanmış: “ Uyum, diğer zihinleri anlama neler sunabileceklerini öğrenme yetisidir” alıntısıyla değerlerdeki değişme ve uyum için uyarılar sıralanmış.
Yaşam biçimi ve tarzları çok çeşitli, renkli ve zengin bir konu. Aynı zamanda çatışmaların ve uzlaşmaların kaynağı. Toplumun etkin yönetimi, yaşam biçimleri ve tarzları arasında dengeleri kurma, olgunlaştırma ve çoğaltmayı becerebilme demek.