Ceza Modeli Esnafı Kilitliyor
Eskişehir Gastronomi Derneği Başkanı ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkan Adayı Murat Arnik, yiyecek–içecek sektöründe adisyon programları ile yeni nesil yazar kasa POS entegrasyonu sürecinin sahada ciddi bir krize dönüştüğünü söyledi. Arnik, teknik altyapı tam olarak oturmadan sürecin “ceza uyum modeli” ile yürütülmesinin esnaf ve sanatkâr üzerinde ağır bir baskı oluşturduğunu vurguladı.
Arnik, bu uygulamanın yalnızca teknik bir yazılım konusu olmadığını; binlerce işletmenin günlük işleyişini, kayıtlı ticaretini ve psikolojik dayanıklılığını doğrudan etkileyen yapısal bir sorun haline geldiğini ifade etti.
Esnaf Üç Kez Ödüyor, Yine Ceza Yiyor
Sürecin ekonomik boyutuna dikkat çeken Arnik, esnafın aynı sistem için defalarca ödeme yapmak zorunda kaldığını söyledi. Yeni nesil yazar kasa POS cihazı, adisyon yazılımı, banka POS altyapısı ve entegrasyon güncellemeleri için ayrı ayrı ücret ödendiğini belirten Arnik, buna rağmen cihaz ve yazılım uyumsuzluğu gerekçesiyle cezaların kesildiğini dile getirdi.
“Esnaf her aşamada para ödüyor ama sonunda yine cezayla karşı karşıya kalıyor. Bu sürdürülebilir değil” dedi.
Uyarı Yok, Rehberlik Yok, Ceza Var
Arnik, POS entegrasyonu gerekçesiyle işletmelere önceden yazılı uyarı yapılmadan, süre tanınmadan ve rehberlik sunulmadan 15 bin, 20 bin, hatta 30 bin liraya varan özel usulsüzlük cezaları kesildiğini söyledi. Bu durumun adalet ve sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını vurguladı.
Kanun Var, Sahada Yol Haritası Yok
Süreci yönetecek mali müşavirlerin dahi yeterli bilgiye sahip olmadığını belirten Arnik, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların sahada güçlü bir bilgilendirme ve rehberlik yapmadığını ifade etti.
“Kanun çıkarılıyor, süre veriliyor ama sahada yol haritası yok. Küçük esnaftan bu karmaşık dönüşümü tek başına çözmesi beklenemez” diye konuştu.
Usta–Çırak Kültürü Bu Yükü Taşıyamaz
Yiyecek–içecek sektörünün usta–çırak geleneğiyle ayakta durduğunu hatırlatan Arnik, teknolojiyle arası olmayan birçok esnafın bu süreçte çaresiz bırakıldığını söyledi. “Hâlâ tuşlu telefon kullanan ustalarımız var. Bu insanlara ‘entegre olamazsan ceza yersin’ demek doğru değildir” ifadelerini kullandı.
Tekelleşme ve Rant Endişesi
Her programın her cihaza uyumlu olmadığını vurgulayan Arnik, sahada belirli yazılım ve cihazların dayatıldığını, bunun da ek maliyet ve tekel riskini artırdığını söyledi. “Esnaf seçenek bırakılmadan boyun eğmeye zorlanıyor” dedi.
Murat Arnik’ten Net Çözüm Çağrısı
Arnik, yaşanan krizin çözümü için şu talepleri sıraladı:
- Cezalar geçici olarak durdurulmalı
- En az 1 yıl uyum süresi tanınmalı
- Devlet eliyle tek tip entegrasyon standardı belirlenmeli
- Uyumluluk listeleri şeffaf şekilde yayımlanmalı
- Entegrasyon bedelleri kaldırılmalı
- Esnafı yeniden cihaz almaya zorlayan sistem sona ermeli
- Kamu, yazılım firmaları, bankalar ve esnaf temsilcileri ortak masa kurmalı