18 yıl önce TBMM’de reddedilen ve Türk Amerikan ilişkilerinde kırılmalar yaratan ulusal bağımsızlık ve egemenlik kavramlarının parlamento tarafından savunulduğu süreç;
siyasi sonuçları ve askeri yansımaları günümüze kadar ulaşan Irak krizi.
25 Şubat 2003'te TBMM'ye sunulup genel kurulda reddedilen “Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin
Türkiye’de bulunması için hükümete yetki verilmesini içeren” tezkere.
60.000 kişilik ABD askeri kuvveti
255 uçak
65 helikopter yerleştirilmek isteniyor Türkiye topraklarına.
İskenderun Limanı’nında ABD gemileri beklerken,
260 kabul,
250 red
19 çekimser oy kullanılıyor Parlamentoda;
ancak anayasanın 96. maddesinde öngörülen 267 oya ulaşılamıyor oylamada,
bu durumda tezkere kabul edilmemiş sayılıyor.
Siyasi ve askeri kriz başlıyor,
Türk Amerikan ilişkileri zora girerken,
Avrupa basını “Türkiye'de demokrasi çalışıyor” değerlendirmesi yapıyor,
Araplar destek veriyor tezkerenin reddine.
...
Tezkerenin reddi hayal kırıklığı yaratıyor Amerikalılarda,
ağır ekonomik ve sosyal sonuçları oluyur Irak savaşının.
Irak’ta sivil direniş ile karşılaşıyor Amerika ve kendi kamuoyundan eleştiri alıyor.
2003 Paul Wolfowitz Türkiye hata yaptığını kabul etmeli, özellikle askerler beklenen güçlü liderliği gösteremedi değerlendirmesi yapıyor.
Çuval olayı ile yeni bir kriz yaşanıyor, Irak Türkmen Cephesi zarar görürken Temmuz 2003 'te.
Başkan W. Bush Decision Point adlı kitabında 1 Mart tezkeresi ile yaşadığı hayal kırıklığını belirtiyor.
7 Ekim 2003 'te kabul edilen Irak tezkeresi ile
Orta Doğu denkleminde yer almak istiyor Türkiye.
Reuters kararın Türk Amerikan ilişkilerindeki gerginliği azaltacağı değerlendirmesi yaparken, Irak yönetimi ve ABD olumsuz yaklaşıyor sürece.
Başkan Obama ilk ziyaretini Türkiye 'ye yapıyor 2009' da, selefi Bush dönemindeki ilişkileri düzeltme mesajı veriyor; ancak ABD Türkiye ilişkileri yeni kırılmalar yaşıyor.
Biden yönetimi Türkiye Irak Suriye sınırının kesiştiği Haseke’de yeni bir askeri üs kuruyor, NATO Irak’ta kuvvet artırırken.
...
1. Körfez Savaşı öncesinde oluşturulan 36. Paralelin kuzeyinde Türkiye istenmiyor,
10 km'ye kadar sıcak takip hakkını kullanıyor Türkiye.
2016 Başika krizi sırasındaki ABD tavrı Türkiye'nin Irak’ta etkin ve kalıcı olmasına sıcak bakılmadığını gösteriyor, Türkiye yeni üsler kurarken Irak'ta.
Özal döneminde Genel Kurmay Başkanı’nı istifaya götüren Irak süreci, gündemdeki yerini koruyor. Türk Amerikan ilişkilerinde krizler yaşanırken,
Gara harekatına Amerikan yönetiminin yaklaşımı “17 Şubat Vakası” olarak tarihsel süreçte yer alıyor…