Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

03 Ekim 2017 09:34
Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sistemindeki nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi.

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sisteminde yer alan nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi. Bilim dünyasında büyük heyecan yaratan ve literatüre giren bu keşif ile çift yıldızın hem periyodu hem de yıldız içindeki yoğun maddeye ilişkin şifreler çözülmüş oldu.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yakıtları tükenen yüksek kütleli yıldızların büyük bir patlama yaptığını ve bu sırada yeni bir gök cisminin oluştuğunu anlattı. 

Bu cismin, bir beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olabileceğini belirten Baykal, bu şekilde oluşan nötron yıldızlarının çok güçlü manyetik alanlarının bulunduğunu ifade etti. 

Gözlemsel olarak ilk defa 1968 yılında keşfedilen nötron yıldızlarının yaklaşık 10 kilometre çapında olduğunu ve 1 kilometreden daha ince olan kabuklarının altında süperakışkan bir sıvının bulunduğunu dile getiren Baykal, ODTÜ'de X-ışını uyduları tarafından gözlenmiş arşiv verilerini kullanarak bir tür nötron yıldızı ile ilgili analizler yaptıklarını bildirdi. 

Üç yıl süren gözlemler sonucunda bir çift yıldız sistemindeki bir bileşen olan SXP 1062 isimli nötron yıldızının yörünge periyodunu bulduklarını belirten Baykal, "Gözlemlerimiz sonucu bu nötron yıldızının yörünge periyodunu 656 gün olarak bulduk. Zamanlama analizlerinde 18 dakika olan kaynağın dönme periyodunda büyük bir kayma gördük." bilgisini paylaştı.

"İlk defa keşfetmiş olduk"

Daha önce bilim literatüründe, dönme periyodunda kayma gösteren bu yıldızların tek başına nötron yıldızları oldukları bilgisinin bulunduğunu aktaran Baykal, şu bilgileri aktardı:

"Ama yaptığımız analizlerde, çift yıldızlardaki nötron yıldızlarından birinde ilk defa İngilizce'de 'glitch' denilen bir kaymayı tespit etmiş olduk. Astronomide X-ışını salan çift yıldızlar, 1973'ten beri uydularla gözleniyor. Bu tarihten bu yana ilk defa ODTÜ ekibi olarak bizler, çift yıldız sistemindeki bir kaynağın kendi etrafında dönme periyodunda büyük bir kayma keşfetmiş olduk. Bu kayma, laboratuvar ortamında gözlenemeyen yıldızın içindeki yoğun maddenin kabuğu ile etkileşmesinden kaynaklanıyor. Bunu deprem gibi düşünebiliriz ancak bu yıldızda olduğu gibi zaman periyodunda ani bir kayma meydana geliyor." 

Dünya genelinde astronomide bilim insanlarının nötron yıldızlarına ilişkin pek çok keşif peşinde olduklarını vurgulayan Baykal, nötron yıldızının merkezinden gelen bu kaymanın daha önce bilim dünyasında sır olduğunu bildirdi.

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorumlar editör onayından sonra görünecektir.

Yorum Ekle

DUYGU SÖMÜRÜSÜ YAPMA
DUYGU SÖMÜRÜSÜ YAPMA
 Eskişehir'de Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu iddia edilen tutuklu sanığın yargılanmasına devam edildi.
ESKİŞEHİR'DE VAHŞET
ESKİŞEHİR'DE VAHŞET
Eskişehir'de yanarak feci şekilde can veren şahsın olayının arkasında cinayet çıktı.
MHP'DE DEVİR-TESLİM
MHP'DE DEVİR-TESLİM
Milliyetçi Haraket Partisi (MHP) Odunpazarı İlçe Başkanı Ali Rıza Kahveci, görevini İlçe Başkanı Sekreteri Mustafa Komar ’a teslim etti. 
JANDARMADAN UYUŞTURUCU BASKINI
JANDARMADAN UYUŞTURUCU BASKINI
Eskişehir’de jandarma ekipleri tarafından bir barakaya düzenlenen baskında çok miktarda uyuşturucu madde ele geçirilirken, olayla ilgili yakalanan şüpheli çıkartıldığı mahkeme tarafından tutuklandı. 
ALMANYA ÇIKARMASI
ALMANYA ÇIKARMASI
Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen ve ekibi ile geçtiğmiz hafta Almanya'nın Berlin kentine çıkarma yaptık. Zira 60 ülkeden 3 bin firmanın katıldığı Raylı Sistemler Fuarı vardı. Ayrıca Berlin gezisi yapıldı. Peki neler yaşandı?
ESKİŞEHİR'DE FECİ OLAY
ESKİŞEHİR'DE FECİ OLAY
Eskişehir’de, bir şahıs üzerine dökülen tinerin alev alması sonucu feci şekilde can verdi. 
ESKİŞEHİR'DE TRAFİK KAZASI
ESKİŞEHİR'DE TRAFİK KAZASI
 Eskişehir'de meydana gelen trafik kazasında 4 kişi yaralandı. 
PORSUK BARAJI'NDA KORKUTAN GÖRÜNTÜ
PORSUK BARAJI'NDA KORKUTAN GÖRÜNTÜ
Kütahya ve Eskişehir sınırları içinde yer alan Porsuk Barajı'nda binlerce ölü balık ve kerevitin kıyıya vurması vatandaşları endişelendirdi. 
BOKSÖR DOKTORLAR
BOKSÖR DOKTORLAR
Eskişehir'de çeşitli hastanelerde görevli profesörden pratisyene birçok doktor, günün stresini ve yorgunluğunu boksla atıyor.