Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

03 Ekim 2017 09:34
Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sistemindeki nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi.

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sisteminde yer alan nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi. Bilim dünyasında büyük heyecan yaratan ve literatüre giren bu keşif ile çift yıldızın hem periyodu hem de yıldız içindeki yoğun maddeye ilişkin şifreler çözülmüş oldu.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yakıtları tükenen yüksek kütleli yıldızların büyük bir patlama yaptığını ve bu sırada yeni bir gök cisminin oluştuğunu anlattı. 

Bu cismin, bir beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olabileceğini belirten Baykal, bu şekilde oluşan nötron yıldızlarının çok güçlü manyetik alanlarının bulunduğunu ifade etti. 

Gözlemsel olarak ilk defa 1968 yılında keşfedilen nötron yıldızlarının yaklaşık 10 kilometre çapında olduğunu ve 1 kilometreden daha ince olan kabuklarının altında süperakışkan bir sıvının bulunduğunu dile getiren Baykal, ODTÜ'de X-ışını uyduları tarafından gözlenmiş arşiv verilerini kullanarak bir tür nötron yıldızı ile ilgili analizler yaptıklarını bildirdi. 

Üç yıl süren gözlemler sonucunda bir çift yıldız sistemindeki bir bileşen olan SXP 1062 isimli nötron yıldızının yörünge periyodunu bulduklarını belirten Baykal, "Gözlemlerimiz sonucu bu nötron yıldızının yörünge periyodunu 656 gün olarak bulduk. Zamanlama analizlerinde 18 dakika olan kaynağın dönme periyodunda büyük bir kayma gördük." bilgisini paylaştı.

"İlk defa keşfetmiş olduk"

Daha önce bilim literatüründe, dönme periyodunda kayma gösteren bu yıldızların tek başına nötron yıldızları oldukları bilgisinin bulunduğunu aktaran Baykal, şu bilgileri aktardı:

"Ama yaptığımız analizlerde, çift yıldızlardaki nötron yıldızlarından birinde ilk defa İngilizce'de 'glitch' denilen bir kaymayı tespit etmiş olduk. Astronomide X-ışını salan çift yıldızlar, 1973'ten beri uydularla gözleniyor. Bu tarihten bu yana ilk defa ODTÜ ekibi olarak bizler, çift yıldız sistemindeki bir kaynağın kendi etrafında dönme periyodunda büyük bir kayma keşfetmiş olduk. Bu kayma, laboratuvar ortamında gözlenemeyen yıldızın içindeki yoğun maddenin kabuğu ile etkileşmesinden kaynaklanıyor. Bunu deprem gibi düşünebiliriz ancak bu yıldızda olduğu gibi zaman periyodunda ani bir kayma meydana geliyor." 

Dünya genelinde astronomide bilim insanlarının nötron yıldızlarına ilişkin pek çok keşif peşinde olduklarını vurgulayan Baykal, nötron yıldızının merkezinden gelen bu kaymanın daha önce bilim dünyasında sır olduğunu bildirdi.

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorumlar editör onayından sonra görünecektir.

Yorum Ekle

NURCAN ÖZKAN'A SON GÖREV
NURCAN ÖZKAN'A SON GÖREV
AK Parti Eskişehir Milletvekili Emine Nur Günay'ın annesi Nurcan Özkan son yolculuğuna uğurlandı.
HOŞ GELDİN ELİF BEBEK
HOŞ GELDİN ELİF BEBEK
Doğan Haber Ajansı muhabiri Kemal Atlan baba oldu. Özel bir hastanede gerçekleşen doğum sonrası Kemal ve Meral çiftinin kız bebekleri dünyaya geldi. Bebeğe Elif ismi verildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN YÜRÜDÜLER
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN YÜRÜDÜLER
Eskişehir Ticaret Odası (ETO) bünyesinde faaliyetlerini sürdüren AB Bilgi Merkezi, Avrupa Birliği İklim Eylem Haftası münasebetiyle küresel iklim değişikliğine dikkat çekmek adına 22 Ekim Pazar günü doğa yürüyüşü gerçekleştirdi.
ERTUĞRULGAZİ'DE SORUNLARI DİNLEDİ
ERTUĞRULGAZİ'DE SORUNLARI DİNLEDİ
Vali Özdemir Çakacak, Ertuğrulgazi Mahalle Muhtarı Nurettin Köroğlu’nu ziyaret ederek, yapılan çalışmalar hakkında bilgi aldı.
BÜYÜKERŞEN’E DİYOJEN HEYKELİ
BÜYÜKERŞEN’E DİYOJEN HEYKELİ
Sinop Kültür Sanat Turizm Geliştirme Derneği Başkanı Emre Yıldız, Sinop Üniversitesi öğrencileri ile Başkan Büyükerşen’i ziyaret ederek, Başkan’a ünlü filozof Diyojen’in heykelini hediye ettiler.
PTT'DE HEDİYE SÜRPRİZİ
PTT'DE HEDİYE SÜRPRİZİ
Eskişehir'de, PTT'nin 177. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla tören düzenlendi. Eskişehir İki Eylül Merkez PTT binasında gerçekleşen törende, 177'nci müşteriye çeşitli hediyeler verildi.
KIRSALDA ASFALT ÇALIŞMASI
KIRSALDA ASFALT ÇALIŞMASI
Büyükşehir Belediyesi, Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığına bağlı ekipler, Asfalt Emülsiyon Plentinde ürettiği emülsiyon asfalt (su bazlı asfalt) ile ilçe kırsalı mahalle yollarında asfalt sathi kaplama yapımına devam ediyor.
HAMİLE EŞİNİ BIÇAKLADI!
HAMİLE EŞİNİ BIÇAKLADI!
Eskişehir'de boşanmak istediği eşi tarafından bıçaklanan 6 haftalık hamile kadın ağır yaralandı.
SOMALİ İÇİN DUA ETTİLER
SOMALİ İÇİN DUA ETTİLER
Somali'nin başkenti Mogadişu'da 14 Ekim’de bomba yüklü kamyon ile düzenlenen terör saldırısında hayatını kaybedenler için Eskişehir'de okuyan misafir öğrenciler tarafından hatim duası okundu.