Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

03 Ekim 2017 09:34
Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sistemindeki nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi.

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sisteminde yer alan nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi. Bilim dünyasında büyük heyecan yaratan ve literatüre giren bu keşif ile çift yıldızın hem periyodu hem de yıldız içindeki yoğun maddeye ilişkin şifreler çözülmüş oldu.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yakıtları tükenen yüksek kütleli yıldızların büyük bir patlama yaptığını ve bu sırada yeni bir gök cisminin oluştuğunu anlattı. 

Bu cismin, bir beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olabileceğini belirten Baykal, bu şekilde oluşan nötron yıldızlarının çok güçlü manyetik alanlarının bulunduğunu ifade etti. 

Gözlemsel olarak ilk defa 1968 yılında keşfedilen nötron yıldızlarının yaklaşık 10 kilometre çapında olduğunu ve 1 kilometreden daha ince olan kabuklarının altında süperakışkan bir sıvının bulunduğunu dile getiren Baykal, ODTÜ'de X-ışını uyduları tarafından gözlenmiş arşiv verilerini kullanarak bir tür nötron yıldızı ile ilgili analizler yaptıklarını bildirdi. 

Üç yıl süren gözlemler sonucunda bir çift yıldız sistemindeki bir bileşen olan SXP 1062 isimli nötron yıldızının yörünge periyodunu bulduklarını belirten Baykal, "Gözlemlerimiz sonucu bu nötron yıldızının yörünge periyodunu 656 gün olarak bulduk. Zamanlama analizlerinde 18 dakika olan kaynağın dönme periyodunda büyük bir kayma gördük." bilgisini paylaştı.

"İlk defa keşfetmiş olduk"

Daha önce bilim literatüründe, dönme periyodunda kayma gösteren bu yıldızların tek başına nötron yıldızları oldukları bilgisinin bulunduğunu aktaran Baykal, şu bilgileri aktardı:

"Ama yaptığımız analizlerde, çift yıldızlardaki nötron yıldızlarından birinde ilk defa İngilizce'de 'glitch' denilen bir kaymayı tespit etmiş olduk. Astronomide X-ışını salan çift yıldızlar, 1973'ten beri uydularla gözleniyor. Bu tarihten bu yana ilk defa ODTÜ ekibi olarak bizler, çift yıldız sistemindeki bir kaynağın kendi etrafında dönme periyodunda büyük bir kayma keşfetmiş olduk. Bu kayma, laboratuvar ortamında gözlenemeyen yıldızın içindeki yoğun maddenin kabuğu ile etkileşmesinden kaynaklanıyor. Bunu deprem gibi düşünebiliriz ancak bu yıldızda olduğu gibi zaman periyodunda ani bir kayma meydana geliyor." 

Dünya genelinde astronomide bilim insanlarının nötron yıldızlarına ilişkin pek çok keşif peşinde olduklarını vurgulayan Baykal, nötron yıldızının merkezinden gelen bu kaymanın daha önce bilim dünyasında sır olduğunu bildirdi.

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorumlar editör onayından sonra görünecektir.

Yorum Ekle

ÖNCE TARTIŞTI SONRA BIÇAKLADI
ÖNCE TARTIŞTI SONRA BIÇAKLADI
 Eskişehir’de bir şahıs, tartıştığı kişiyi göğsünden bıçaklayarak yaraladı. 
YILMAZ HOCA'NIN  KIYMETİNİ BİLİN
YILMAZ HOCA'NIN KIYMETİNİ BİLİN
Gazeteci Özlem Gürses, Büyükşehir Belediyesi Gençlik Merkezi’nin düzenlediği etkinlikte Eskişehirli gençlerle bir araya geldi.
  OĞLUM GÖZ GÖRE GÖRE ÖLDÜ
OĞLUM GÖZ GÖRE GÖRE ÖLDÜ
Eskişehir'den Antalya'nın Manavgat ilçesine geçen yıl ailesiyle tatile gittiği beş yıldızlı otelin havuzunda boğulan 6 yaşındaki Atakan Yiğit Arı’nın ölümüyle ilgili dava görülmeye başladı. Duruşmada olay gününü gözyaşlarıyla anlatan baba Ersin Arı, havuzda bir kızın "Ayağıma bir şey takıldı" diye çığlık atmaya başlaması sonrası oğlunun cankurtaran tarafından sudan çıkarıldığını söyledi. Anne Hatice Arı da "Oğlum göz göre göre otelin ihmali yüzünden hayatını kaybetti" dedi.
ESKİ MUHTARA 25 YIL HAPİS
ESKİ MUHTARA 25 YIL HAPİS
Eskişehir'de trafik kazasının ardından tartıştığı kişiyi tabancayla öldüren sanığa 25 yıl hapis cezası verildi. 
ÇEVRE YOLUNDA AĞAÇ KATLİAMI
ÇEVRE YOLUNDA AĞAÇ KATLİAMI
Ankara yolu 8. kilometre üzerinde yapımı devam eden Şehir Hastanesi’nin bağlantı yolu yapımı bahanesiyle Karayolları tarafından onlarca ağaç kesildi.
ESKİŞEHİR'DE FETÖ OPERASYONU
ESKİŞEHİR'DE FETÖ OPERASYONU
Eskişehir'de FETÖ/PDY'ye yönelik soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonda 5 şahıs gözaltına alındı. 
KARANLIĞA IŞIK YAKTILAR
KARANLIĞA IŞIK YAKTILAR
Adalar'da toplanan kalabalık Alpu'ya yapılması planlanan termik santrali protesto etti.
SORUNLARI ÇÖZÜYORUZ
SORUNLARI ÇÖZÜYORUZ
Bir dizi ziyarette bulunmak ve çeşitli programlara katılmak üzere Mihalıççık ilçesine giden Vali Özdemir Çakacak, 'Vatandaşlarla Buluşma ve Muhtarlar Toplantısı'na başkanlık etti.
OLAY YERİ EĞİTİMİ ALDILAR
OLAY YERİ EĞİTİMİ ALDILAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda eğitim gören 65 öğrenci, 'Acil yardım kurtarma çalışmaları' eğitimi aldı.