Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

03 Ekim 2017 09:34
Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sistemindeki nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi.

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sisteminde yer alan nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi. Bilim dünyasında büyük heyecan yaratan ve literatüre giren bu keşif ile çift yıldızın hem periyodu hem de yıldız içindeki yoğun maddeye ilişkin şifreler çözülmüş oldu.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yakıtları tükenen yüksek kütleli yıldızların büyük bir patlama yaptığını ve bu sırada yeni bir gök cisminin oluştuğunu anlattı. 

Bu cismin, bir beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olabileceğini belirten Baykal, bu şekilde oluşan nötron yıldızlarının çok güçlü manyetik alanlarının bulunduğunu ifade etti. 

Gözlemsel olarak ilk defa 1968 yılında keşfedilen nötron yıldızlarının yaklaşık 10 kilometre çapında olduğunu ve 1 kilometreden daha ince olan kabuklarının altında süperakışkan bir sıvının bulunduğunu dile getiren Baykal, ODTÜ'de X-ışını uyduları tarafından gözlenmiş arşiv verilerini kullanarak bir tür nötron yıldızı ile ilgili analizler yaptıklarını bildirdi. 

Üç yıl süren gözlemler sonucunda bir çift yıldız sistemindeki bir bileşen olan SXP 1062 isimli nötron yıldızının yörünge periyodunu bulduklarını belirten Baykal, "Gözlemlerimiz sonucu bu nötron yıldızının yörünge periyodunu 656 gün olarak bulduk. Zamanlama analizlerinde 18 dakika olan kaynağın dönme periyodunda büyük bir kayma gördük." bilgisini paylaştı.

"İlk defa keşfetmiş olduk"

Daha önce bilim literatüründe, dönme periyodunda kayma gösteren bu yıldızların tek başına nötron yıldızları oldukları bilgisinin bulunduğunu aktaran Baykal, şu bilgileri aktardı:

"Ama yaptığımız analizlerde, çift yıldızlardaki nötron yıldızlarından birinde ilk defa İngilizce'de 'glitch' denilen bir kaymayı tespit etmiş olduk. Astronomide X-ışını salan çift yıldızlar, 1973'ten beri uydularla gözleniyor. Bu tarihten bu yana ilk defa ODTÜ ekibi olarak bizler, çift yıldız sistemindeki bir kaynağın kendi etrafında dönme periyodunda büyük bir kayma keşfetmiş olduk. Bu kayma, laboratuvar ortamında gözlenemeyen yıldızın içindeki yoğun maddenin kabuğu ile etkileşmesinden kaynaklanıyor. Bunu deprem gibi düşünebiliriz ancak bu yıldızda olduğu gibi zaman periyodunda ani bir kayma meydana geliyor." 

Dünya genelinde astronomide bilim insanlarının nötron yıldızlarına ilişkin pek çok keşif peşinde olduklarını vurgulayan Baykal, nötron yıldızının merkezinden gelen bu kaymanın daha önce bilim dünyasında sır olduğunu bildirdi.

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorumlar editör onayından sonra görünecektir.

Yorum Ekle

UZMAN ÇAVUŞ TRAFİK KAZASINDA HAYATINI KAYBETTİ
UZMAN ÇAVUŞ TRAFİK KAZASINDA HAYATINI KAYBETTİ
Son olarak Afrin Harekatı'na katılan ve Eskişehir'e dönen Uzman Çavuş Murat Kızıldağ, geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti.
YILDA 70 BİN KİŞİYİ AĞIRLIYOR
YILDA 70 BİN KİŞİYİ AĞIRLIYOR
Eskişehir'in Seyitgazi ilçesinde, Yavuz Sultan Selim döneminde Bali Bey'in oğlu Kasım Bey tarafından Anadolu'da yaşayan Türkmen şeyhlerinden Şeyh Sücaeddin Veli için 16. yüzyılın başında yaptırılan, 2015'te Türk Dünyası Kültür Vakfı tarafından restore ettirilen türbe, yılda ortalama 70 bin ziyaretçiyi ağırlıyor.
İSMİ KADAR 'ŞANSLI' OLAMADI
İSMİ KADAR 'ŞANSLI' OLAMADI
Eskişehir’de sokağa bırakılan “Şanslı” isimli kedi, yaşadığı kaza sonucu ön patilerini kaybetti.
30 ARAÇ MEN EDİLDİ
30 ARAÇ MEN EDİLDİ
Eskişehir'de alkollü araç kullanan sürücülerin tespitine yönelik çalışma başlatan İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri, son bir haftada binin üzerinde araç sürücüsünü denetledi.
SAĞLIKÇILARDAN  ŞİDDET İSYANI
SAĞLIKÇILARDAN ŞİDDET İSYANI
Son zamanlarda artış gösteren sağlıkta şiddet olaylarına karşı, Eskişehirli sağlıkçılar da isyan etti. Eskişehir Devlet Hastanesi önünde bir araya gelen sağlıkçılar, “Sağlıkta şiddet son bulsun' diyerek seslerini duyurdu.
GELİP SORUNLARI GÖRSÜNLER!
GELİP SORUNLARI GÖRSÜNLER!
Erenköy Mahallesi sakinleri, Odunpazarı Belediye'sinin başlatmış olduğu yol yapım çalışmaları için vatandaştan ücret istenmesine tepki gösterdi. Vatandaşlar, “Yol değil imar istiyoruz” diyerek tepkilerini dile getirdi.
KUMAR OPERASYONU
KUMAR OPERASYONU
Eskişehir'de, kumar oynanmasına yönelik bir dernek binasına yapılan operasyonda 39 kişi yakalandı.
YATAĞAN'DAN ACI HABER
YATAĞAN'DAN ACI HABER
Tepebaşı Ülkü Ocakları eski yöneticilerinden Sezgin Kılıç, Yatağan Termik Santrali’nde geçirdiği kaza sonucu hayatını kaybetti.
ÇÖZÜM YOLU DEMOKRASİ
ÇÖZÜM YOLU DEMOKRASİ
CHP Eskişehir Miletvekili Utku Çakırözer Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) Genel Başkanı Yaşar Arslankaya ve beraberindeki Yönetim Kurulu üyelerini Meclis’te ağırladı.

EN SON HABERLER