Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

03 Ekim 2017 09:34
Uzaydaki büyük keşifte Türk imzası

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sistemindeki nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi.

ODTÜ'de bir grup fizikçi tarafından, evrendeki en yoğun cisimlerden olan SXP 1062 isimli çift yıldız sisteminde yer alan nötron yıldızının 18 dakika olan dönme periyodunda büyük bir kaymanın varlığı keşfedildi. Bilim dünyasında büyük heyecan yaratan ve literatüre giren bu keşif ile çift yıldızın hem periyodu hem de yıldız içindeki yoğun maddeye ilişkin şifreler çözülmüş oldu.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Baykal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yakıtları tükenen yüksek kütleli yıldızların büyük bir patlama yaptığını ve bu sırada yeni bir gök cisminin oluştuğunu anlattı. 

Bu cismin, bir beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olabileceğini belirten Baykal, bu şekilde oluşan nötron yıldızlarının çok güçlü manyetik alanlarının bulunduğunu ifade etti. 

Gözlemsel olarak ilk defa 1968 yılında keşfedilen nötron yıldızlarının yaklaşık 10 kilometre çapında olduğunu ve 1 kilometreden daha ince olan kabuklarının altında süperakışkan bir sıvının bulunduğunu dile getiren Baykal, ODTÜ'de X-ışını uyduları tarafından gözlenmiş arşiv verilerini kullanarak bir tür nötron yıldızı ile ilgili analizler yaptıklarını bildirdi. 

Üç yıl süren gözlemler sonucunda bir çift yıldız sistemindeki bir bileşen olan SXP 1062 isimli nötron yıldızının yörünge periyodunu bulduklarını belirten Baykal, "Gözlemlerimiz sonucu bu nötron yıldızının yörünge periyodunu 656 gün olarak bulduk. Zamanlama analizlerinde 18 dakika olan kaynağın dönme periyodunda büyük bir kayma gördük." bilgisini paylaştı.

"İlk defa keşfetmiş olduk"

Daha önce bilim literatüründe, dönme periyodunda kayma gösteren bu yıldızların tek başına nötron yıldızları oldukları bilgisinin bulunduğunu aktaran Baykal, şu bilgileri aktardı:

"Ama yaptığımız analizlerde, çift yıldızlardaki nötron yıldızlarından birinde ilk defa İngilizce'de 'glitch' denilen bir kaymayı tespit etmiş olduk. Astronomide X-ışını salan çift yıldızlar, 1973'ten beri uydularla gözleniyor. Bu tarihten bu yana ilk defa ODTÜ ekibi olarak bizler, çift yıldız sistemindeki bir kaynağın kendi etrafında dönme periyodunda büyük bir kayma keşfetmiş olduk. Bu kayma, laboratuvar ortamında gözlenemeyen yıldızın içindeki yoğun maddenin kabuğu ile etkileşmesinden kaynaklanıyor. Bunu deprem gibi düşünebiliriz ancak bu yıldızda olduğu gibi zaman periyodunda ani bir kayma meydana geliyor." 

Dünya genelinde astronomide bilim insanlarının nötron yıldızlarına ilişkin pek çok keşif peşinde olduklarını vurgulayan Baykal, nötron yıldızının merkezinden gelen bu kaymanın daha önce bilim dünyasında sır olduğunu bildirdi.

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorumlar editör onayından sonra görünecektir.

Yorum Ekle

MEHMETÇİK'E ZAFER DUASI
ESKİŞEHİR'DEN F-16'LAR DİYARBAKIR'A GİTTİ
İŞTE ŞOFÖRÜN İLK İFADESİ
İŞTE ŞOFÖRÜN İLK İFADESİ
nkara'dan Bursa'ya geziye giden yolcuları taşıyan otobüsün Eskişehir'de kaza yapması sonucu 11 kişi öldü, 44 kişi yaralandı. Gözaltındaki şoför Muhsin Ö., polisteki ifadesinde ''Önüme bir karartı çıktı. Köpek sandım. Direksiyonu sağa kırdım ancak aracı toparlayamadım ve ağaca vurdum'' dedi.
BÜYÜKERŞEN TÜRKİYE'DE ÖRNEK İSİM
BÜYÜKERŞEN TÜRKİYE'DE ÖRNEK İSİM
Trakya Belediyeler Birliği’ne üye Trakya’da hizmet veren 11 belediyenin başkan ve yetkililerinden oluşan heyet Eskişehir’de hayata geçirilen başarılı şehircilik projelerini yerinde inceledi.
AÇIK KAPI PROJESİ'Nİ BAKAN BAŞLATTI
AÇIK KAPI PROJESİ'Nİ BAKAN BAŞLATTI
 Eskişehir’de ‘Açık Kapı’ projesinin açılışında konuşan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, “İçişleri Bakanlığımızın kendi personeli ile 117 yerli yazılım gerçekleştirdi” dedi. 
GEZİ YOLCULUĞU FACİAYLA BİTTİ
GEZİ YOLCULUĞU FACİAYLA BİTTİ
Eskişehir'de meydana gelen trafik kazasında 11 kişi hayatını kaybederken, 44 kişi de yaralandı. 
VALİ ÇAKACAK  KARNE DAĞITTI
VALİ ÇAKACAK KARNE DAĞITTI
Vali Özdemir Çakacak, Yunusemre İlköğretim Okulu'nu ziyaret ederek eğitim ve öğretimin birinci dönemini tamamlayan öğrencilere karneleri dağıttı. Öğrencilerin karne sevincine ortak olan Çakacak, "Yarı yıl tatilinde bol bol kitap okuyun. Hedefleriniz ve hayalleriniz büyük olsun" dedi.
TERMİK SANTRAL İSTEMİYORUZ
TERMİK SANTRAL İSTEMİYORUZ
Tepebaşı Belediyesi termik santral konusunda bakanlığa iletmek üzere bölgede yaşayan vatandaşların görüş ve önerilerini dinledi.
BAKAN SOYLU ESKİŞEHİR'DE
BAKAN SOYLU ESKİŞEHİR'DE
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Türk milletinin, dünyadaki fitnenin, zulmün ve dünyaya kaosu getirmek isteyenlerin önündeki son engel kapısı olduğunu belirterek "Dünyada bir karanlık zihniyet bu kapıyı zorlamaktadır ve bu kapı kırılırsa, zulmün önündeki son engel de kalkmış olacaktır" dedi.