YAZI DİZİSİ-2: ‘’ÇOCUĞUNUZUN BENLİK REGÜLASYON BECERİSİNİN YETERLİ GELİŞMEDİĞİNİN SİNYALLERİNİ NASIL YAKALAYABİLİRSİNİZ?

02.10.2016 09:00

YAZI DİZİSİ-2: ‘’ÇOCUĞUNUZUN BENLİK REGÜLASYON BECERİSİNİN YETERLİ GELİŞMEDİĞİNİN SİNYALLERİNİ NASIL YAKALAYABİLİRSİNİZ?



(Yazı Dizisinin 1. Kısmını okumamış olanlar ve okumak isteyenler; gazetemizin web sitesinde ‘yazarlar’ kısmından bana ve yazılarıma ulaşabilir)

Çocuğunuzda sanki hiperaktivite ya da dikkat eksikliği varmış hissini verebilen fakat benlik regülasyon becerisinin gelişmediğinin sinyalleri olan durumları yakalayabilmenin en kolay yolu; bebeğinizin/ çocuğunuzun dışa vurumuna yani davranışlarına bakmaktır. Bu durumda davranışlar iki geniş tipe ayrılabilir:

  1. Dışsallaşmış davranış: öfke nöbetleri, akranlarıyla kavga etmesi, yetişkin kişinin yönergelerini dinlememesi ve takip etmemesi, vurması, kendini yere atması ve buna benzer geçirdiği davranışsal krizler

  2. İçselleşmiş davranış: kolayca üzgün ve endişeli hale gelmesi, suskunlaşması, sosyal ortamdan kendini geri çekmesi, ailesine sırtını dönmesi ve onları dinlememeye başlaması gibi davranışlardır.

Genel olarak benlik regülasyonunda zorluk yaşayan çocuklar duygu ve davranışlarında denge kurmakta zorlanırlar. Yaşadıkları stresi açma/kapama butonu olan bir pozisyon gibi düşünürsek bu durumlarda zorlanan çocuklar açılan düğmeyi tekrar kapatmakta zorlanırlar ve bu anlamda desteğe ihtiyaç duyarlar.

HANGİ YAŞ GRUBUNDAN NE ZAMAN & NE BEKLEMELİ?

  • Bebeklik unutmamak gerekir ki bebeğiniz en az 6 aya kadar stresini düzenleme işlemini temel bakım veren kişiye bırakmıştır Yani bu aylara kadar benlik regülasyonu yapabilecek becerisi organik olarak yoktur. Bu dönemde yapmanız gereken bebeğinizin size verdiği ipuçlarını ve sinyallerini doğru zamanda hızlı ve istikrarlı bir şekilde kullanmanız ve bebeğinize cevap olmanız olacaktır. Stres sinyalleri genellikle bebeğinizin yemek, uyku, rahatlık ve etkileşim ihtiyaçları üzerinedir. Bu olgunlaşma süreci yaklaşık 1 yıldır ve bu süre içinde bebeğiniz kendi kendine ihtiyaçlarını karşılamayı, buna meyl etmeyi öğrenecektir.

  • 2-3 yaş bu yaşlarda çocuklar kendi duygularını ve bu duyguların durumla arasındaki ilişkilerini anlamaya ve anlamlandırmaya çalışır. Bu biraz zorlu ve sabır gerektiren bir süreçtir, bu yaşın doğası gereği engellenme durumlarına karşı hırçın ve inatçı olabilirler. Çocuğunuzun benlik regülasyon becerisi ve dil gelişimi ilerledikçe, kendini daha rahat ifade ettikçe, öfke nöbetleri ve duygusal krizler zaman içinde azalacak, yönetimi daha kolay hale gelecektir.

  • Okul öncesi 3-5 yaş dolayları diye tanımlayabileceğimiz bu yaşlarda çocuklar artık kendi duyguları ve davranışları arasındaki etkileşimi ve bağlantıyı daha iyi kavramaya ve anlamlandırmaya başlarlar. Bu da demektir ki; temel bakım veren kimseler çocuğa bu dönemde ‘duygu ve davranış anlamlandırmasına’ belki de en büyük katkıyı sağlayacak kişilerdir. Bu dönem, benlik regülasyon stratejilerinin tanımlanması ve uygulanması (örneğin duyguları isimlendirmek ya da düşünme sandalyesine geçip belirli bir süre bekleme pratiği yapmak) açısından oldukça verimli ve kritik bir dönemdir. Bu dönemde ebeveynler ve okul öncesi çalışanları, çocuklar için onlara uygun kelimelerle nedenlerini açıkladıkları limitler koyarak ve beklenen davranışı açıklayarak destek sağlayabilirler. Bu dönemdeki çocuklar dürtüsel olarak bir önceki döneme göre daha kontrollüdür, harekete geçmeden önce düşünmeye başladıkları dönemdir. Dolayısıyla beceri kazandırmak için en verimli dönemlerdendir.

Haftaya gelişimsel psikoloji çerçevesinde benlik regülasyon becerisini desteklemek ve geliştirmek için yaş gruplarına göre ebeveynlere tavsiyeler ile devam edeceğiz.

İyi hafta sonları…

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorum Ekle