“Tüfek, Mikrop ve Çelik” yazarın krizle baş etme reçetesi

06.08.2019 06:30

“Tüfek, Mikrop ve Çelik” yazarın krizle baş etme reçetesi



Jared Diamond’ın yeni kitabı Başkaldırı için New Scientist dergisinden Liz Else ile yaptığı söyleşiyi okurken, zihnim kendi yaşam birikimlerinin labirentlerinde yolculuğa çıktı.Dönüp kendimi sorguladığımda, “keşkelerden” uzak olmanın, “hayıflanmadığımız” şeylerin olmadığı anlamına gelmediğini düşündüm.

Sayıları 50’yı bulan başucu kitabım var: Onların sayfaları arasında ne zaman yolculuk edeceğim hiç belli değil. Geleceğimizi ilgilendiren uygulamalarda “yanlış” olduğu kanısına vardığımızda, kimi zaman uykularımız kaçtığında kitaplar güvenli kalelerdir. Kitaplar bizi “ kin ve öfkenin zihnimize gölge, yüreklerimize yük olduğu” gerçekliğinde, daha dingin düşünecek yol ve yöntemleri sunarlar.

Bilmeden yaptığım bir yanlışla yüzleştiğimde,utandığımın farkına varıyor; terler içinde kalınca da başucu kitaplarından birinin koruyuculuğa sığınıyorum…Kitapların derkenar notlarına, listelere aktardığım konu başlıklarına bakarak sayfalar arasında dolanıyor; her zaman zihnimi rahatlaran sihirli bir gerçeklik bulabiliyorum.

Yıllar önce Jared Diamond ‘ın Tüfek ,Mikrop ve Çelik kitabını okurken, bir soru zihnimi kemirmişti; rahatlama yerine ciddi biçimde rahatsız olmuştum: Bilmen gerekinin ne kadarına sahipsin?

Soruya verebileceğim net bir yanıtım yoktu!

Soru, kitabın birkaç gün süren okuma serüveninde zihnimden hiç uzaklaşmadı.

Bugünlerde yazdıklarımı okuyanlar “metod” konusuna odaklandığımın farkına varmıştır. İş yapmanın, yaratmak istediğimiz sonuçlara ulaşmanın, başarılar elde etmenin ekosistem bağlamı vardır; ama o ekosistemin fırsatlarını değerlendirirken ve tehlikelerini savuştururken devreye giren aklımız geliştirdiği metotlar bizi başkalarından farklılaştırır.

Liz Else’nin sorularını yanıtlayan Jared Diamond, “ krizlerle baş etmemizi sağlayan değişkenleri” değerlendirirken, tam anlamıyla bir “iş yapma metodu” öneriyor:

1. Bir yere varmak istiyorsanız, kriz içinde olduğunuzu kabul etmeniz gerekiyor.

2. Başka insanları suçlamak yerine, yaşadıklarınızdan kendinizi sorumlu tutmak zorundasınız.

3. Neyin ters gittiğini, ve nelerin doğru işlediğini anlamaya çalışmalısınız.

4. Ters giden işleri doğru yola koymak için bilenlerin yardımlarına başvurmalısınız.

5. Geçmiş deneyim ve birikimlerinizden hangilerinin size yardımcı olabileceğini belirlemelisiniz.

6. Saplantılı değil, esnek olmalısınız.”

İşim nedeniyle kriz tartışmalarının içinde bulundum. Birikimlerimin bana şu sözleri söyleme hakkını verdiğini düşünüyorum: Ekonomik krizlerin jeo-politik, jeo-stratejik, küresel ve ülke ölçeğinde birçok değişkeni vardır…Bağımsız değişkenlerin işlerimizi etkilediği çok açık ve nettir.Ama zor zamanlarda, doğru iş yapabilmek, ancak doğru bir iş yapma tarzıyla mümkündür.Bir metoda sahip değilseniz, hiç bir soruna köklü bir çözüm üretemezsiniz.Üretseniz de ordusunun çoğunluğunu yitiren Pirusvari bir zafer kazanırsınız.

Uzaktan ve yakından krizin etkisi altında sorun yaşayan herkes kendine şu soruyu sormalı: Diamond’ ın önerdiği krizlerle başa çıkabilme metoduna ne kadar yakınım?

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorum Ekle