EVRİM ÜZERİNE

08.10.2019 06:30

EVRİM ÜZERİNE



Ünlü bilim adamı, genetikçi Theodosius Dobzhansky’in müthiş bir saptaması vardır: “Üzerine evrimin ışığını düşürmeden biyolojiyi anlamak mümkün değildir” der. Bende canlının yaşamdaki serüvenine hep evrimin penceresinden bakarım, onu öyle anlamaya ve davranışlarını anlamlandırmaya çalışırım. Mesela insanevladı geçmiş zaman içinde bu kadar akıllı değildi de niye şimdi bu kadar akıllandı? Evrim bizi hayvanların en akıllısı kılmak ve onlara hükmedebilmek için bu kadar geliştirmemiştir diye düşünüyorum. Evrimin tek derdi yaşamda kalabilmeyi sağlamaktır. Böylece beyni olmayan canlıdan, öncelikle dağınık durumdaki ganglionların (sinir hücreleri toplulukları) ön kısımlarda ve uçlarda yoğunlaşmasıyla beyinli canlılara, oradan da akıllı beyinli canlılara doğru evrimleştiğimizi kabul ediyoruz. Amaç kaliteli av peşinde koşabilmek ve bizden güçlülere av olmamak. Yani yaşamak için gerekli enerjiyi sağlamak ve hayatta kalabilmeyi başarmak. Aslında ne kadar basit bir ikilemi işin içinden çıkılmaz bir karışıklığa sürüklemişiz ki, akıllandıkça durmak bilmemişiz…

Bu birbirine bağlı hücre kitlesinin ve bunlar arasındaki bağlantı yollarının rastlantı ve zorunluluğun kaçınılmaz sonucu olarak üç milyar yıllık süreçte bugünkü beynimize ancak ulaştığını bilmekle, din felsefesinde bir metafor olarak ele alınan erkeğin topraktan, kadının ise daha önce yaratılan erkeğin kaburgasından yaratıldığı fikrine düşünmeden inanmak arasında dünyayı kavramak kadar fark vardır. Beynin, daha doğrusu sinir hücresi topluluklarının her canlıda farklı gelişmesi sonucu canlılardaki farklılaşma da kendiliğinden oluşuyor. Bizler her alanda diğer canlılardan daha iyi değiliz, önce bunu kabullenmemiz gerek. Bizden daha iyi koşan, daha iyi yüzen, daha iyi sıçrayan, daha iyi tırmanan, kokuyu daha iyi duyan, daha iyi işiten ve daha iyi görenler var. Ama hepsini birden bizim kadar iyi yapan yok diyebiliriz. Dahası beynimizdeki nöronlar arası bağlantı sayısı en çok bizde var, onları kendi gayretimizle oluşturuyoruz. Eğer geliştiremezsek insan olmanın da bir anlamı yok, bir farkımız kalmaz diğer canlılardan. Üstelik onların bizden daha iyi yaptığı işleri de göz önüne alırsak, acıklı ama varlık skalasında en üste yazdığımız adımızı biraz aşağıya çekerek küme de düşebiliriz. Velhasıl insan gibi nasıl yaşanır, öğrenmek lazım…

Yorumlar (0) / Onay bekleyen (0)

Yorum Ekle